Giáo Dục

Hệ thống kiến thức Ai đã đặt tên cho dòng sông

Hệ thống kiến thức Ai đã đặt tên cho dòng sông

Hệ thống kiến thức Ai đã đặt tên cho dòng sông

Phong cách nghệ thuật của Hoàng Phủ Ngọc Tường

Nét đặc sắc trong sáng tác của ông là sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa chất  trí tuệ và tính trữ tình, giữa nghị luận sắc bén với suy tư đa chiều được tổng hợp từ vốn kiến thức phong phú về triết học, văn hoá, lịch sử, địa lý… Tất cả được thể hiện qua lối hành văn hướng nội, súc tích, mê đắm và tài hoa.

Sông Hương vùng thượng nguồn – quan hệ sâu sắc với dãy Trường Sơn

Tên gốc: “A Pàng”→ dòng sông tựa như “Đời người”, nó đã chở đầy phận người từ thuở giọt địa chất sinh ra (Sử thi buồn) => cảm xúc hướng nội.


rầm rộ giữa bóng cây đại ngàn, mãnh liệt
qua những ghềnh thác, cuộn xoáy như cơn lốc vào những đáy vực bí ẩn”
→ Sự mãnh liệt, hoang dại.

– “dịu dàng
và say đắm giữa những dặm dài chói lọi màu đỏ của hoa đỗ quyên rừng”
(màu
sắc rực rỡ)→ Vẻ đẹp dịu dàng, say đắm.

– “như một cô
gái Di-gan phóng khoáng và man dại”
(nhân hoá) , rừng già đã hun đúc một
bản lĩnh gan dạ, một tâm hồn tự do và trong sáng; cũng chính rừng già đã chế
ngự sức mạnh bản năng để khi ra khỏi rừng, nó mang “một sắc đẹp dịu dàng và trí tuệ, trở thành người mẹ phù sa”.

=>Sông Hương là “một
bản trường ca của rừng già”
với nhiều tiết tấu vừa hùng tráng, dữ dội. Nó
mang vẻ đẹp của một sức sống vừa mãnh liệt, hoang dại; vừa dịu dàng, say đắm,
đầy cá tính (nét riêng trong lối viết kí của tác giả). Đó cũng là tâm hồn sâu
thẳm vừa sục sôi vừa
đằm thắm của “thiếu nữ A Pàng”.

* Nghệ thuật:


Liên tưởng kì thú, xác đáng.


Ngôn từ gợi cảm.

=> Sức cuốn hút, hấp dẫn về một con sông mang linh hồn, sự sống.

Sông Hương trong mối quan hệ với kinh thành Huế

Sông Hương chảy về đồng bằng và ngoại vi thành phố

“người con gái đẹp nằm ngủ mơ màng” được “người tình mong đợi đến đánh thức”.

– Giữa cánh đồng Châu Hoá đầy hoa dại: sông Hương là “cô gái đẹp nằm ngủ mơ màng”.


Ra khỏi vùng núi:

+
Xuôi về đồng bằng: Chuyển dòng liên tục,
vòng giữa những khúc quanh đột ngột, uốn mình theo những đường cong thật mềm…
vẽ một hình cung thật tròn về phía đông bắc, ôm lấy chân đồi Thiên Mụ
→ như nàng tiên được đánh
thức, sông Hương bỗng bừng lên sức trẻ và niềm khao khát tuổi thanh xuân.

+ Đến ngoại vi thành phố: sông Hương vẫn đi trong dư vang của Trường Sơn… Chân núi Ngọc Trản: sắc nước xanh thẳm… trôi đi giữa hai dãy đồi sừng sững như thành quách.Vọng Cảnh, Tam Thai, Lựu Bảo: dòng sông mềm như tấm lụa… những mảng phản quang nhiều màu sắc trên nền trời tây nam thành phố, “sớm xanh, trưa vàng, chiều tím”… giấc ngủ nghìn năm của vua chúa được phong kín trong lòng những rừng thông u tịch và niềm kiêu hãnh âm u của những lăng tẩm đồ sộ lan toả khắp một vùng thượng lưu.

=> Vẻ đẹp dịu dàng, khi thì kiêu hãnh, bừng sáng, tươi tắn, trẻ trung ; khi thì trầm mặc như triết lí, như cổ thi.

* Nghệ
thuật:

– Kiến thức địa lí đã giúp tác giả miêu tả tỉ mỉ
sông Hương với những khúc quanh và lưu vực của nó.

– Kiến thức văn hoá, văn học
tạo ấn tượng về vẻ đẹp trầm mặc.

– Quan sát tinh tế và ngôn từ phong phú tạo ra câu
văn đầy màu sắc tạo hình và ấn tượng.

– Bút pháp tả và kể kết hợp nhuần nhuyễn và tài hoa tạo ra sự phối cảnh kì thú mà hài hoà giữa sông Hương với thiên nhiên xứ Huế.

Hệ thống kiến thức Ai đã đặt tên cho dòng sông

Sông Hương chảy vào thành phố

Sông Hương
vui tươi hẳn lên
→ gặp thành phố như đến với điểm hẹn tình yêu.

chiếc cầu
trắng của thành phố in ngần trên nền trời, nhỏ nhắn như những vành trăng non.

– uốn một cánh
ung rất nhẹ sang đến Cồn Hến, đường cong làm cho dòng sông mềm hẳn đi, như một
tiếng “vâng” không nói ra của tình yêu.

Chảy lặng lờ như điệu slow tình cảm dành riêng cho Huế.

– ngập ngừng
như muốn đi, muốn ở, chao nhẹ trên mặt nước như những vấn vương của một nỗi
lòng.

=>  Sông
Hương êm dịu, mềm mại, chậm rãi, ngập ngừng như có “những vấn vương của một nỗi lòng” không nỡ rời xa thành phố.

trăm nghìn ánh hoa đăng bồng bềnh vào những đêm hội rằm thánh Bảy→ vẻ đẹp lộng lẫy. – như sực nhớ một điều gì chưa kịp nói, nó đột ngột đổi dòng, rẽ ngoặt sang hướng đông tây để gặp lại thành phố lần cuối … nỗi vương vấn cả một chút lẳng lơ kín đáo của tình yêu → phát hiện độc đáo.

Tóm lại, sông Hương như một cô gái Huế tài hoa, dịu dàng mà sâu sắc; đa tình mà kín đáo; lẳng lơ nhưng rất mực chung tình, khoé trang điểm mà không loè loẹt như cô dâu Huế ngày xưa trong sắc áo điều lục.

* Nghệ
thuật:

– Hình ảnh ấn tượng, cảm nhận tinh tế, liên tưởng
so sánh bất ngờ lí thú → tình yêu say đắm con sông đã làm cho ngòi bút tác giả
thăng hoa. Đó là những nét bút dịu dàng, tình tứ, đắm đuối.

– Cảm nhận sông Hương với nhiều góc độ: con mắt hội hoạ (sông Hương với những đường nét tinh tế làm nên vẻ đẹp cổ kính của cố đô), cảm nhận âm nhạc (điệu slow chậm rãi, sâu lắng, trữ tình; tiếng đàn của Kiều), cái nhìn đắm say của một trái tim đa tình (sông Hường là người tình dịu dàng và chung thuỷ).

Sông Hương trong mối quan hệ với lịch sử dân tộc, với cuộc đời và thi ca

Với lịch sử dân tộc

Dòng sông
biên thuỳ xa xôi của đất nước các vua Hùng.

– Dòng Linh
Giang (dòng sông thiêng) trong sách
địa chí
của Nguyễn Trãi.

– Dòng sông viễn châu đã chiến đấu oanh liệt bảo v  biên giới phía nam của Tổ quốc Đại Việt qua
những thế kỉ trung đại.

– Nó vẻ vang
soi bóng kinh thành Phú Xuân của người anh hùng Nguyễn Huệ.

– Nó sống hết
lịch sử bi tráng của thế kỉ XIX với máu của những cuộc khởi nghĩa.

– Nó đi vào
thời đại Cách mạng tháng Tám bằng những chiến công rung chuyển.

=> Sông Hương mang vẻ đẹp của một bản hùng ca ghi dấu những thế kỉ vinh quang từ thời vua Hùng dựng nước đến Cách mạng tháng Tám thàng công.

Sông Hương với cuộc đời và thi ca

Với cuộc đời:

+
Sông Hương là nhân chứng nhẫn nại và kiên cường qua những thăng trầm của cuộc
đời.

+ Khi nghe lời kêu gọi, nó biết cách tự hiến
mình làm một chiến công, để rồi nó trở về với cuộc sống đời thường, làm một
người con gái dịu dàng của đất nước
→ dòng sông mang vẻ đẹp giản dị mà khác thường.

Với thi ca:

+
Dòng sông trắng – lá cây xanh” trong
cái nhìn tinh tế của  Tản Đà.

+ Là vẻ đẹp hùng tráng “như kiến dựng trời xanh” trong thơ Cao Bá Quát.

+
Nỗi quan hoài vạn cổ vạn cổ với bóng chiều bảng lảng trong thơ Bà Huyện Thanh
Quan.

+
Nó đột khởi thành sức mạnh phục sinh của tâm hồn trong thơ Tố Hữu.

=> Dòng sông “ không bao giờ tự lặp lại mình trong cảm hứng của các nghệ sĩ”.

Tham Gia Khóa học cơ bản ngữ văn 12 miễn phí của Hocvan12

Hệ thống kiến thức Ai đã đặt tên cho dòng sông

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Back to top button
You cannot copy content of this page